افغانان نيز جزء ايشان بودند و اينان تجاوز و بيرحمى را به اهالى بيش از پيش روا داشتند و آخرين بقاياى مرو را نابود ساختند . پس از انهدام بلخ و مرو ، اغتشاشات نواحى جنوب آمودريا ( جيحون ) ديگر در آرامش ماوراء النهر مؤثر نمىتوانست باشد . در سرزمين اخير الذكر عناصر عاصى فقط به صورت دستجات راهزن وجود داشته و قادر به تسخير بلاد و بخشها نبودند . شرح سفر چان - چون زاهد چينى كه توسط يكى از شاگردان « 1 » وى تهيه شد اطلاعاتى چند دربارهء اوضاع آن سالها و طريق بازگشت چنگيز خان بدست مىدهد . آوازهء زندگى زاهدانهء چان - چون دائوسى [ به ما قبل رجوع شود ] به گوش چنگيز خان رسيد و وى هنگامى كه هنوز در تابستان سال 1219 ميلادى در كرانهء ايرتيش [ « ارديش » - جوينى ] مقام داشت وى را به نزد خويش خواند . از پرسشهائى كه چنگيز خان بعدها از چان - چون به عمل آورده پيداست كه خان جهانگشاى اميد حصول « داروى زندگى ابدى » را از آن حكيم در دل مى - پرورانيد و تعاليم پيروان كيش دائوسى [ به ما قبل رجوع شود ] را دربارهء « دان » ( اكسير اعظم ) « 2 » بمعنى ظاهرى آن درك كرده بوده ، و حال آنكه مكتبى كه چان - چون بدان تعلق داشت ، آن گنج و اكسير را در عالم روحانى مىجست

--> ( 1 ) - رجوع شود به : چان - چون ، ترجمهء كافاروف ؛ ترجمهء انگليسى : sq 35 . Bretschneider , « Researches » , vol . I , p ( تواريخ در اين كتاب از روى گاهنامهء مسيحى است ) . ( 2 ) - چان - چون ، ترجمهء كافاروف ، 320 ؛ . 86 . Bretschneider , « Researches » , vol . I , p .